Vraag 1 : Ik vermoed dat ik van joodse afkomst ben, d.w.z. van moeders zijde. Welke informatie is in mijn geval relevant voor rabbijnen bij het verzoek om aangenomen te worden? En wordt die informatie nagetrokken via officiële instanties?
Antwoord: Je eventuele jood-zijn wordt niet van je aangenomen op eigen verklaring. Er zullen dus officiële documenten of verklaringen aan te pas moeten komen. Welke daarbij wel en niet geaccepteerd worden, is waarschijnlijk per rabbijn en rabbinale rechtbank verschillend. Plaatselijk gebruik kan hierbij een rol spelen te meer omdat de situatie per land en landstreek heel verschillend kan zijn. In geval van officiële documenten kun je denken aan:
- afschriften uit administraties van joodse gemeenten van choepa (joods huwelijk) van moeder, grootmoeder van moeders kant etc.,
- afschriften uit administraties van joodse gemeenten van beriet miela (besnijdenis) van ooms, oud-ooms etc. van moederskant,
- uittreksels uit de burgelijke stand van voorouders uit een tijd waarin iemands kerkgenootschap nog werd geregistreerd,
- joodse huwelijkscontracten van voorouders,
- grafschriften op joodse begraafplaatsen, enz.
Deze bewijsstukken zullen overlegd moeten worden aan een rabbijn van de joodse gemeente waartoe men wil worden toegelaten. Of men de authenticiteit natrekt, zal per geval verschillen vermoed ik en sterk afhankelijk zijn van de betrouwbare indruk die de documenten maken.
Vraag 2 : Is er verschil in acceptatieprocedure tussen joodse gemeenschappen en hun rabbijnen?
Antwoord: Dat is zeker het geval. Als het bewijs van jood-zijn onomstotelijk vaststaat, wordt men in Nederland door de orthodoxe rabbijnen zonder meer geaccepteerd in geval men vanaf geboorte en door opvoeding niet op de hoogte was jood te zijn en men er later achter is gekomen.
In geval men in het verleden bewust het Jodendom vaarwel heeft gezegd en bijv. christen is geworden, maar terug wil keren, zal dat vermoedelijk minder gemakkelijk gaan.
Bij de Nederlandse liberale joden wenst men in het geval men op latere leeftijd ontdekt heeft joods te zijn, vaak ook een gioer-achtige procedure: onderwijs, acceptatie door een liberaal beet din (rabbinale rechtbank) en gang naar het mikwe (ritueel bad).
Wat de gioer (de toelatingsprocedure voor niet-joden) betreft: deze is soms alleen geldig in het land waar men is uitgekomen, of in het "kerkgenootschap" waarin men is uitgekomen. Dergelijke beperkingen schijnen soms ook op de gioer-verklaring van het betrokken beet dien te staan.
Maar als je het zeker wilt weten, zoek dan contact met de joodse gemeente waarvan je lid wilt worden. Zij kunnen je doorverwijzen naar hun rabbijn, die je er alles over kan vertellen.